[REVIVE] Razvoj inovativnih poslovnih modela zasnovanih na zajednici za revitalizaciju unutrašnjih područja Mediterana
Projekat “Razvoj inovativnih poslovnih modela zasnovanih na zajednici za revitalizacju ruralnih područja Mediterana – REVIVE” (eng. „Developing community based innovative business models for the revival of the internal areas in the Mediterranean – REVIVE“) finansira se u okviru misije „Inovativna održiva ekonomija” programa Interreg Euro-MED. Cilj projekta je jačanje inovacionih kapaciteta i podsticanje primjene naprednih tehnologija u unutrašnjim područjima Mediterana. Projekat to postiže kroz poslovne modele zasnovane na zajednici, saradnju lokalnih aktera, digitalne inovacije i održivi lokalni razvoj.
Projekat okuplja 12 partnera i 10 pridruženih organizacija iz 9 mediteranskih zemalja. Partneri zajedno rješavaju izazove koji su zajednički ruralnim i unutrašnjim područjima Mediterana: depopulaciju, ograničene ekonomske mogućnosti, nizak nivo digitalizacije, slabiju dostupnost javnih usluga i nedovoljnu povezanost lokalnih zajednica.
Projekat REVIVE podstiče dugoročnu saradnju javnih vlasti, privrede, istraživačkih organizacija i civilnog društva. Na taj način doprinosi razvoju konkurentnijih, inovativnijih i otpornijih ekosistema u unutrašnjim područjima Mediterana.
Testna faza je uspješno realizovana u periodu od 1. januara 2024. do 30. juna 2026. godine u sedam pilot područja:
- ruralno područje Larnake (Kipar),
- planinsko područje Pistoje u Toskani (Italija),
- ruralna Istra (Hrvatska),
- Pla de Mallorca na Balearskim ostrvima (Španija),
- opštine Staro Nagoričane, Rankovce i Kriva Palanka (Sjeverna Makedonija),
- regija Južni Egej (Grčka),
- Slovenske gorice u regiji Podravje (Slovenija).
U ovim područjima osnovane su ili ojačane Inovativne zadruge zajednice (Innovative Community Cooperatives – ICC) i uspostavljeni Mediteranski digitalni inovacioni habovi (Mediterranean Digital Innovation Hubs – MDIH). Pilot aktivnosti su obuhvatile:
- uključivanje lokalnih aktera i jačanje njihovih kapaciteta,
- razvoj modela kolaborativnog upravljanja,
- jačanje digitalnih vještina,
- razvoj digitalnih platformi i imerzivnih digitalnih rješenja,
- povezivanje lokalnih lanaca vrijednosti u poljoprivredi, prehrambenoj industriji, turizmu i drugim sektorima.
Na osnovu rezultata testne faze, projekat je ušao u transfer fazu, koja traje do marta 2028. godine. Cilj ove faze je da se testirana REVIVE rješenja prenesu i primijene u osam novih ciljnih područja u osam zemalja Euro-MED regiona:
- poluplaninsko područje okruga Limasol (Kipar),
- područje Raiguer na Majorci (Španija),
- ostrvo Hios (Grčka),
- Gorski kotar (Hrvatska),
- Maleševski region, sa opštinama Berovo i Pehčevo (Sjeverna Makedonija),
- regija Gorenjska (Slovenija),
- ruralno područje Prijedora (Bosna i Hercegovina),
- regija Alentejo (Portugal).
Transfer faza se zasniva na saradnji partnera koji su sproveli pilot aktivnosti i novih partnera koji preuzimaju testirana rješenja. Partneri iz testne faze prenose znanja, alate i stečena iskustva, a novi partneri ta rješenja prilagođavaju svom institucionalnom, društveno-ekonomskom i teritorijalnom kontekstu. Cilj nije jednostavno preslikavanje rješenja, već njihovo prilagođavanje lokalnim potrebama, resursima i uslovima upravljanja.
Razvojna agencija Grada Prijedora „PREDA” pridružila se projektu REVIVE 1. jula 2026. godine kao novi partner u transfer fazi.
Partneri na projektu su:
- Razvojna agencija okruga Larnaka i Famagusta (ANETEL), Kipar – vodeći partner
- Nacionalni savjet za istraživanja – Institut za bioekonomiju (CNR-IBE), Italija – pridruženi partner u transfer fazi
- Institut za poljoprivredu i turizam (IPTPO), Hrvatska
- Privredna komora za trgovinu, industriju, usluge i plovidbu Majorke (MCC), Španija
- Nacionalno udruženje italijanskih opština – Toskana (ANCI Toscana), Italija
- Stalna radna grupa za regionalni ruralni razvoj u Jugoistočnoj Evropi (SWG RRD), Sjeverna Makedonija
- Razvojna agencija regije Južni Egej (READ S.A.), Grčka
- Agencija za turizam Balearskih ostrva (AETIB), Španija – partner u test fazi i pridruženi partner u transfer fazi
- E-institut (E-zavod), Slovenija –partner u test fazi i pridruženi partner u transfer fazi
- Razvojna agencija Grada Prijedora „PREDA”, Bosna i Hercegovina – novi partner u transfer fazi
- Institut za održivi razvoj (ISD), Slovenija – novi partner u transfer fazi
- Regionalna razvojna agencija Alentejo (ADRAL), Portugal – novi partner u transfer fazi
Ukupan budžet projekta, koji obuhvata testnu i transfer fazu, iznosi 3.180.000,00 EUR, od čega sredstva programa Interreg iznose 2.544.000,00 EUR.
