Priroda kao saveznik za klimatski otporniji region
Priroda je izvor znanja koji nam može pokazati put ka inovativnim rješenjima za otporniju i zdraviju životnu sredinu. Na ovom konceptu su bazirana rješenja zasnovana na prirodi (eng. Nature Based Solutions -NBS), koje je zvanično definisala Međunarodna unija za očuvanje prirode (IUCN):
„Rješenja zasnovana na prirodi su akcije za zaštitu, održivo upravljanje i obnovu prirodnih ili modificiranih ekosistema koje efikasno i adaptivno rješavaju društvene izazove, a istovremeno pružaju koristi ljudskoj dobrobiti i biodiverzitetu.“
To su strategije koje koriste prirodne procese i ekosisteme za rješavanje društvenih izazova kao što su klimatske promjene, gubitak biodiverziteta, nedostatak vode, te rizik od katastrofa, kroz zaštitu, održivo upravljanje i obnovu ekosistema u korist društva.
Koje mogućnosti nude rješenja zasnovana na prirodi?
• Ublažavanje klimatskih promjena: ublažavanje efekta zagrijavanja i uticaja toplotnih ostrva, smanjenje emisija gasova staklene bašte;
• Povećanje otpornosti na nepogode: poplave, erozije i klizišta, suše, toplotne talase i oluje;
• Očuvanje i unaprjeđenje biodiverziteta: zaštita, očuvanje i obnavljanje staništa radi održavanja raznovrsnosti vrsta, kao i stvaranje novih ekosistema;
• Upravljanje vodama: poboljšanje kvaliteta vode, regulacija protoka i smanjenje erozije putem sistema močvara, obalnih tampon zona, zelene infrastrukture, biokanala i kišnih vrtova;
• Poboljšani životni uslovi: obezbjeđivanje rekreacijskog prostora, čist vazduh, kvalitetna voda, smanjen nivo buke, koristi za fizičko i mentalno zdravlje, itd.
Kako se primjeri rješenja zasnovanih na prirodi (NBS) primjenjuju u različitim ekosistemima?
Prema sistemima na kojima se provode, rješenja zasnovana na prirodi mogu se podijeliti u četiri grupe:
- ŠUME
– Pošumljavanje: sadnja drveća radi obnove degradiranih područja, vezivanje CO2, zaštita zemljišta;
– Urbane šume: formiranje urbanih šuma prvenstveno radi ublažavanja toplotnog efekta u urbanom
okruženju i poboljšanja kvaliteta vazduha;
– Agrošumarstvo: integracija drveća u poljoprivredne površine radi unaprijeđenja biodiverziteta i
ublažavanja toplotnog efekta.
- MOČVARNA PODRUČJA I OBALE
– Obale: zaštita obala od oluja, poplava i erozije;
– Močvarna područja: stabilizacija obala, zaštita od poplava i obezbjeđivanje staništa za vodeni svijet,
zaštita i promocija biodiverziteta;
– Obnova poplavljenih područja: ponovno povezivanje rijeka sa poplavnim područjima, poboljšanje
kvaliteta vode, upravljanje vodama, zaštita zemljišta.
- PAŠNJACI I POLJOPRIVREDNA ZEMLJIŠTA
– Održive ispaše: održavanje plodnosti tla, zaštita tla i sprječavanje dezertifikacije;
– Pokrovni usjevi i zaštitne zone: smanjenje procesa erozije i gubitka hranjivih materija, kao i
poboljšanje sastava zemljišta;
– Zeleni koridori: olakšavanje kretanja životinja kroz fragmentirane pejzaže, štiteći i unaprjeđujući
biodiverzitet
- URBANA SREDINA
- Parkovi i javni vrtovi: zaštita i unaprjeđenje biodiverziteta, poboljšanje kvaliteta života.
Da li se rješenja zasnovana na prirodi realizuju na lokalnom nivou?
Radeći s prirodom, a ne protiv nje, mogu se razviti i implementirati razni održivi sistemi koji povećavaju otpornost na nepogode koje se sve češće dešavaju u regionu. Jadransko- jonski region, koji se zagrijava brže od svjetskog prosjeka, posebno je osjetljiv na klimatske promjene.
S ciljem pronalaženje odgovora na složene izazove koje donose različiti negativni klimatski događaji realizuje se projekat„Klimatska otpornost zasnovana na prirodnim rješenjima – NBS4RESILIENCE“ sa tri osnovna cilja: podrška zelenijem i klimatski otpornijem Jadransko-jonskom regionu, testiranje i primjena prirodnih rješenja (NBS) za otpornu klimatsku tranziciju i prenošenje rješenja projekta NBS4RESILIENCE u standarde, politike i sisteme upravljanja. Devet organizacije iz sedam zemalja Jandransko-jonskog regiona (Hrvatska, Slovenija, Crna Gora, Bosna i Hercegovina, Italija, Sjeverna Makedonija i Grčka), učestvuje u projektu, dok je vodeći partner Razvojna agencija PREDA.
Projekat „Klimatska otpornost zasnovana na prirodnim rješenjima – NBS4RESILIENCE“ sufinansiran je sredstvima Evropske unije kroz program Interreg IPA ADRION.
Comment(01)